Rozwiązania zagraniczne? Dlaczego (jeszcze) nie krajowe?

rok 2017

Ustawodawstwa zagraniczne wiele lat temu dostrzegły potrzebę wprowadzenia rozwiązań służących procesowi sukcesji oraz ochronie majątku fundatora.

Nie zawsze rozwiązania te będą najlepsze dla procesu sukcesji w przypadku polskich przedsiębiorstw. Niekiedy jednak odmienność tych rozwiązań będzie adekwatna do istniejących potrzeb oraz pozwoli w lepszym stopniu zrealizować stawiany cel sukcesyjny i gospodarczy. Wszystko zależy od okoliczności gospodarczych, modelu biznesowego i planów sukcesyjnych.

Jednym z zagranicznym rozwiązań jest fundacja prywatna, która i umożliwia ochronę majątku fundatora, i dopuszcza określenie wielu beneficjentów tego majątku, w tym też samego fundatora. Utworzenie fundacji wymaga wyposażenia jej w majątek fundatora, którym często są całe grupy kapitałowe prowadzące działalność gospodarczą na dużą skalę. Majątek ten zarządzany jest przez określone osoby z poziomu fundacji lub spółek z grupy, gdzie podmiotem dominującym jest fundacja rodzinna. Fundacja ta niezależnie od prowadzonej działalności gospodarczej pełnić też może inne funkcje, np. edukacyjną czy zabezpieczającą określonych beneficjentów w przypadkach określonych w dokumentach fundacyjnych.

Zabezpieczenie interesów beneficjentów może polegać na wyposażaniu ich w środki niezbędne do pobierania nauki, leczenia czy też prowadzenia określonych przedsięwzięć gospodarczych (np. start-upów). W zależności od jurysdykcji prawnej – zarówno tej wybranej dla samej fundacji prywatnej, jak i dla jej beneficjentów – poziom obciążeń podatkowych transferu środków do beneficjentów będzie różny. Różne mogą też być inne określone konsekwencje podatkowe w przypadku, gdy w strukturze fundacji znajduje się grupa kapitałowa prowadząca dochodową działalność operacyjną.

W   odróżnieniu   od   fundacji   zagranicznej   nasze   aktualne,   krajowe   rozwiązania   pozwalają,   by   fundacje   rodzinne   służyły   wyłącznie   celom   społecznym  lub   gospodarczo   użytecznym,   czyli  ochronie  zdrowia, nauce, kulturze, sztuce.

Innym rozwiązaniem zagranicznym może być trust. Stosowany do ochrony majątku oraz umożliwiający zarządzanie tym majątkiem. Podobnie jak fundacja rodzinna pozwala on ustanowić beneficjentów zarządzanego w ramach trustu majątku.  Ta  forma  prawna  umożliwia  transfer  majątku  (przedsiębiorstw,  środków  pieniężnych,  praw  uczestnictwa  w  podmiotach,  np.  akcji,  udziałów)  od założyciela trustu do samego trustu albo od założyciela trustu na rzecz wskazanych w umowie beneficjentów. Powołując trust, założyciel wyznacza powiernika, który zarządza powierzonym majątkiem i dokonuje określonych dyspozycji na rzecz uprawnionych osób w określonych sytuacjach.  Takim  beneficjentem może  być  każdy,  w  tym  sam  założyciel,  a  także inna osoba, nawet jeśli w chwili powołania trustu jeszcze się nie urodziła. Trusty mogą mieć różne formuły: albo inwestycyjną, albo gospodarczo operacyjną.

Wyżej wskazane formy, tj. fundacja rodzinna oraz trust, wybierane są najczęściej ze względu na uwarunkowania rodzinne i możliwości przeprowadzenia procesu sukcesji przywództwa w biznesie rodzinnym. Powyższe rozwiązania nie są szeroko znane wśród członków firm rodzinnych. Przybliżam klientom ich charakter, związane z nimi aspekty prawne i konsekwencje dla założyciela, fundatora oraz dla uprawnionych osób.

~Agnieszka Krysik~