Fundacja prywatna. Rozwiązania zagraniczne? Dlaczego (jeszcze) nie krajowe?

Fundacja w firmie rodzinnej

odpowiedzialny biznes

29 lutego 2020 r.

Fundacja pożytku publicznego

Fundacja, która nie służy do gromadzenia majątku rodzinnego a celom społeczno lub gospodarczo użytecznym. Jest niezależnym od fundatoram podmiotem, wyposażonym w majątek pozawalającym realizować cele okreslone przez fundatora w statucie. 
Organem zarządzającym fundacji jest zarząd, który kieruje jej działaniami. Poza zarządem możliwe jest powołanie innych organów, mających charakter np. doradczy czy nadzorczy. Fundacja posiada osobowość prawną.
Ustawa o fundacjach wskazuje, że cele społecznie lub gospodarczo użyteczne to w szczególności ochrona zdrowia, rozwój gospodarki i nauki, oświata i wychowanie, kultura i sztuka, opieka i pomoc społeczna, ochrona środowiska oraz opieka nad zabytkami.

Fundacja prywatna


Fundacja prywatna to podmiot powołany by zgromadzić i zarządzać majątkiem przekazanym przez fundatora. Fundacja jest osobą prawną, niezależną od osoby fundatora. W odróżnieniu do spółek prawa handlowego nie ma prawnej więzi właścicielskiej, brak jest praw udziałowych a więc i ryzyka sporów korporacyjnych na poziomie właścicielskim.
Brak kontroli właścicielskiej nie onzacza braku kontroli nad funkcjonowaniem fundacji jako takiej. Odbywa się to na zasadach ukształtowanych w statucie i poprzez powołane organy, w tym radę dyrektorów, protektora, czy inne ciała których istnienie zależy od prawodawstwa danego kraju.
Fundacja zasadniczo dopuszcza uczestniczenie członków rodziny zarówno w organie zarządzającym jak i kontrolnym. Członkowie rodziny uczestniczą w fundacji w charakterze beneficjentów, tj. tych którzy korzystają w określony sposób z majątku fundacji.
Aktualnie w pracach resortowych nad projektem polskiej fundacji prywatnej trwają konsultacje w kluczowych kwestiach związanych z zachowkiem, konsekwencjami podatkowymi związanymi z przeniesieniem majątku, czy transferu zysku lub świadczeń na rzecz beneficjentów.

Proces sukcesji z wykorzystaniem fundacji

Fundacje pożytku publicznego powołujemy również w celu realizacji misji społecznej członków rodziny. Działa ona w oparciu o wartości rodzinne i biznesowe, a także bazuje na potencjale oraz doświadczeniu zbudowanym przez wiele lat tworzenia gospodarczych przedsięwzięć rodzinnych.
Aktywność w fundacjach powoływanych przy biznesie rodzinnym podejmują założyciele firm rodzinnych, którzy wycofują się z zarządzania, współmałżonkowie, którzy podjęli decyzję o nieuczestniczeniu operacyjnym w firmie rodzinnej, czy dzieci założycieli które podjęły się wspierać społeczność w otoczeniu związanym z firmą rodzinną, w tym lokalnie, czy branżowo.

Strukturyzacja 


Strukturyzacja fundacji, zarówno prywatnej jak i pożytku publicznego powinna odbywac się uwzględniając długoterminową wizję włascicieli korzystania z majątku rodzinnego. Powinna się odbywać w procesie, w którym  kształtowane są sprawy korporacyjne w firmie, prawne relacje związane ze spadkobraniem oraz relacjami małżeńskimi.
Dla tych włascicieli, którzy czekają na wprowadzenie do polskeigo porządku prawnego przepisów o polskiej fundacji prywatnej strukturyzacja sukcesji powinna rozpocząć się wcześniej i uporządkować relacje tak, by fundacja stała się dopełnieniem długoterminowej wizji związanej z rodzinnym majątkiem.

13 września 2019 r.

Fundacja rodzinna – zielona księga

Zabezpieczenie przed rozdrobnieniem i zaplanowanie drogi do wielopokoleniowości polskim firmom rodzinnych przyświeca wielomiesięcznym działaniom Ministerstwa Przedsiębiorczości i Technologii.
W dniu dzisiejszym MPiT opublikowało Zieloną Księgę nt. Fundacji rodzinnych. „Chcemy w ten sposób rozpocząć dyskusję na temat instytucji prawnych, które będą wspierać wielopokoleniową sukcesję i równocześnie pozwolą zachować wartości kluczowe dla rodziny.” – Jadwiga Emilewicz, Minister Przedsiębiorczości i Technologii.
To ważny krok we wsparciu budowy rodzimych przedsięwzięć gospodarczych. Wykorzystajmy zaproszenie do wspólnych prac nad ustawą i włóżmy – jako praktycy i eksperci wkład w tak istotny i systemowy proces legislacji.

Pobierz Zieloną Księgę

wrzesień 2019

Fundacja, coraz bliżej… przed nami proces legislacyjny?

W ostatnich dniach Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii rozpoczęło komunikację dotyczącą prac nad przepisami ustawy, która wprowadzi do naszego porządku prawnego fundację prywatną. Od kilkunastu miesięcy trwają prace nad projektem ustawy o fundacji prywatnej (fundacji rodzinnej). Wynik tych wstępnych prac MPiT ma w najbliższych dniach zakomunikować w postaci Zielonej Księgi nt. fundacji prywatnej.
Cel, jaki polska gospodarka ma osiągnąć poprzez wprowadzenie nowych przepisów i nowego narzędzia, to ułatwienie dla potrzeb planowania sukcesyjnego i umożliwienie zbudowania wielopokoleniowych przedsięwzięć rodzinnych (firm rodzinnych) przy zabezpieczeniu rozdrobnienia praw udziałowych oraz praw beneficjentów fundacji (członków rodzinny i innych uprawnionych).
To wstępny choć bardzo zaawansowany etap prac. Kolejny to konsultacje oraz proces legislacyjny.
Co powinna regulować ustawa?
Ustawa powinna regulować tworzenie, funkcjonowanie, rozwiązanie fundacji rodzinnej, mającej siedzibę w Rzeczypospolitej Polskiej.
Powinna również decydować m.in. o:
– sposobie powołania fundacji, w tym czy może zostać powołana w testamencie (oraz w jakim czasie od śmierci musi zostać zarejestrowana)
– czy fundacja może prowadzić działalność gospodarczą i w jakim zakresie?
– organach i ich roli (w tym organach obligatoryjnych oraz fakultatywnych), sposobie powołania, zakresie odpowiedzialności członków tych organów
– istnienie i wysokość funduszu założycielskiego
– formie i zakresie dokumentów będących podstawą funkcjonowania fundacji
– sposobie ustanowienia beneficjentów i charakterze ich praw oraz realizacji uprawnień
– zaangażowaniu członków rodziny w działalność fundacji
– dochodzeniu roszczeń z majątku fundacji przez wierzycieli fundatora lub wierzycieli beneficjentów
– dochodzeniu roszczeń z majątku fundacji przez spadkobierców fundatora lub spadkobierców beneficjentów
– sposobie i procedurze jej rozwiązania.
To wybrany zakres, który powinna regulować ustawa.
Ważne, by w pracach nad nią wypowiedziało się jak najszersze grono zainteresowanych.
Projektowane rozwiązanie ma służyć i odpowiadać na potrzeby przedsiębiorców, właścicieli firm prywatnych (firm rodzinnych). Ich głos w procesie legislacyjnym jest niezbędny.
Zachęcam Państwa do zgłaszania również za naszym pośrednictwem potrzeb, na które powinny odpowiadać ustawa o fundacjach oraz inne projekty ułatwiające sukcesję.
agnieszka.krysik@krysiklaw.pl

rok 2017 r.

Wyżej wskazane formy, tj. fundacja rodzinna oraz trust, wybierane są najczęściej ze względu na uwarunkowania rodzinne i możliwości przeprowadzenia procesu sukcesji w biznesie rodzinnym.

Ustawodawstwa zagraniczne

Ustawodawstwa zagraniczne wiele lat temu dostrzegły potrzebę wprowadzenia rozwiązań służących procesowi sukcesji oraz ochronie majątku fundatora.
Nie zawsze rozwiązania te będą najlepsze dla procesu sukcesji w przypadku polskich przedsiębiorstw. Niekiedy jednak odmienność tych rozwiązań będzie adekwatna do istniejących potrzeb oraz pozwoli w lepszym stopniu zrealizować stawiany cel sukcesyjny i gospodarczy. Wszystko zależy od okoliczności gospodarczych, modelu biznesowego i planów sukcesyjnych.

Jednym z zagranicznych rozwiązań

Jednym z zagranicznym rozwiązań jest fundacja prywatna, która i umożliwia ochronę majątku fundatora, i dopuszcza określenie wielu beneficjentów tego majątku, w tym też samego fundatora. Utworzenie fundacji wymaga wyposażenia jej w majątek fundatora, którym często są całe grupy kapitałowe prowadzące działalność gospodarczą na dużą skalę. Majątek ten zarządzany jest przez określone osoby z poziomu fundacji lub spółek z grupy, gdzie podmiotem dominującym jest fundacja rodzinna. Fundacja ta niezależnie od prowadzonej działalności gospodarczej pełnić też może inne funkcje, np. edukacyjną czy zabezpieczającą określonych beneficjentów w przypadkach określonych w dokumentach fundacyjnych.
Zabezpieczenie interesów beneficjentów może polegać na wyposażaniu ich w środki niezbędne do pobierania nauki, leczenia czy też prowadzenia określonych przedsięwzięć gospodarczych (np. start-upów). W zależności od jurysdykcji prawnej – zarówno tej wybranej dla samej fundacji prywatnej, jak i dla jej beneficjentów – poziom obciążeń podatkowych transferu środków do beneficjentów będzie różny. Różne mogą też być inne określone konsekwencje podatkowe w przypadku, gdy w strukturze fundacji znajduje się grupa kapitałowa prowadząca dochodową działalność operacyjną.

W odróżnieniu od fundacji zagranicznej nasze aktualne, krajowe rozwiązania pozwalają, by fundacje rodzinne służyły wyłącznie celom społecznym lub gospodarczo użytecznym, czyli ochronie zdrowia, nauce, kulturze, sztuce.

Innym rozwiązaniem zagranicznym może być trust. Stosowany do ochrony majątku oraz umożliwiający zarządzanie tym majątkiem. Podobnie jak fundacja rodzinna pozwala on ustanowić beneficjentów zarządzanego w ramach trustu majątku. Ta forma prawna umożliwia transfer majątku (przedsiębiorstw, środków pieniężnych, praw uczestnictwa w podmiotach, np. akcji, udziałów) od założyciela trustu do samego trustu albo od założyciela trustu na rzecz wskazanych w umowie beneficjentów. Powołując trust, założyciel wyznacza powiernika, który zarządza powierzonym majątkiem i dokonuje określonych dyspozycji na rzecz uprawnionych osób w określonych sytuacjach. Takim beneficjentem może być każdy, w tym sam założyciel, a także inna osoba, nawet jeśli w chwili powołania trustu jeszcze się nie urodziła. Trusty mogą mieć różne formuły: albo inwestycyjną, albo gospodarczo operacyjną.